Boswerkzaamheden zomer 2023

Als je de laatste tijd een wandeling hebt gemaakt door ‘ons’ bos, is het je ongetwijfeld opgevallen dat het bos een drastische verandering ondergaan heeft. Staatsbosbeheer heeft de handen uit de mouwen gestoken en dat heeft de nodige sporen nagelaten. En nee, dan bedoel ik niet alleen de bandensporen van de grote machines die door het bos reden. Een groot aantal bomen moest helaas verwijderd worden, wat op sommige plaatsen wel erg kaal lijkt. Toch dient deze ‘kaalslag’ een goed doel.

Oranjewoud (waar ‘ons bosje’ onderdeel van uitmaakt) is tussen 1940 en 1970 voor ongeveer de helft aangeplant met sparren, volgens de toenmalige bosbouwnormen. Dit resulteerde in een uniforme structuur, waarbij telkens dezelfde soorten op rij werden geplant, met allemaal dezelfde leeftijd. Dit wordt ook wel een ‘monocultuur’ of eenzijdige beplanting genoemd. De soorten die je veelal terugvindt in Oranjewoud zijn fijnspar, omorikaspar en sitkaspar. Dit zijn allemaal soorten die van nature niet in Nederland voorkomen, maar juist goed gedijen in de koudere delen van Europa en Siberië.

Tegenwoordig weten we dat een eenzijdig bos de nodige risico’s met zich meebrengt. Bossen met een monocultuur zijn bijzonder gevoelig voor ziektes, plagen en klimaatverandering. Een voorbeeld van dit probleem is de letterzetter, een klein kevertje dat zich onder de schors van de sparrenbomen nestelt, die dusdanig beschadigd raakt dat de boom sterft. Door het veranderende klimaat en de voortdurende droogte, worden de sparren steeds kwetsbaarder. Dit maakt het voor kevers, zoals de letterzetter, makkelijker om zich te verspreiden en enorme schade aanrichten. Dit heeft geleid tot een serieuze bedreiging voor sparrenbossen in Nederland. Helaas zijn ook de bossen van Oranjewoud de laatste jaren sterk verzwakt. Een groot aantal sparren toonde al tekenen van een slechte gezondheid, zoals een geelbruin verkleurende boomkroon, naaldverlies en het afvallen van de schors.

Wanneer een groot deel van een bos verdwijnt, betekent dit niet alleen het verlies van bomen. Het ecosysteem van een bos is erg complex. Een goed ontwikkeld en stabiel bosklimaat zorgt bijvoorbeeld voor weinig schommelingen in luchtvochtigheid, temperatuur en wind. Voor veel schimmels, planten en dieren is dit van levensbelang. Staatsbosbeheer streeft ernaar om de bossen beter te beschermen tegen de risico’s van droogte, stikstof, ziektes en plagen. Daarnaast is het belangrijk om een goede biodiversiteit te kunnen ontwikkelen. Een gemengd en gevarieerd bos met verschillende boomsoorten van verschillende leeftijden zorgt voor een weerbaar en toekomstbestendig bos. Een bos met een gezonde laag mos op de grond, diverse kruiden, verschillende struiken en bomen zorgen voor een geschikt leefgebied voor dieren, planten en schimmels.

Om een toekomstbestendig bos te ontwikkelen, is Staatsbosbeheer de komende jaren aan het werk in Oranjewoud, en dus ook in ons bos. De bossen worden in clusters ‘verjongd’, waardoor het bestaande en gunstige bosklimaat behouden blijft, doordat open plekken nog altijd beschut blijven door het omringende bos. Op plaatsen waar bomen weggehaald zijn, komen weer nieuwe bomen. De kleinere plekken zullen zichzelf op natuurlijke wijze gaan verjongen. Op grotere plekken plant Staatsbosbeheer nieuwe bomen aan, waarbij goed gekeken wordt naar een diversiteit aan soorten die passen binnen de Nederlandse natuur en waarvan de verwachting is dat ze zich goed kunnen aanpassen aan het veranderende klimaat.

Het hout dat vrijkomt, krijgt een tweede leven als zaaghout voor planken en meubels, plaatmateriaal of verpakkingsmateriaal. De dode takken die in het bos blijven liggen, zijn van onschatbare waarde voor schimmels, insecten, vogels en kleine zoogdieren.

Kortom, als je binnenkort weer eens door het bos wandelt, bedenk dan dat er niet simpelweg een kaalslag gaande is, maar dat ons bos een metamorfose ondergaat die het gezonder, maar ook toekomst- en klimaatbestendig maakt.

Similar Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *